Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
WYSZUKIWARKA


Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Gminna Biblioteka Publiczna w Czernicach Borowych
Gminne Centrum Informacji w Czernicach Borowych
Lokalnej Grupy Działania „Północne Mazowsze”
czwartek, 27 lipca 2017
208 dzień roku
pn wt śr czw pt so nd
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            
imieniny
Aureliusza, Natalii, Rudolfa
Powiat Przasnyski – Stolica Kultury Mazowsza 2014
Radni Rady Gminy Czernice Borowe
Statystyczne Vademecum Samorządowca
Stop wypalaniu traw
Muzeum Ziemi Makowskiej i Garnizonu Różan
KRUS
Zielona linia
Mazowiecka Izba Rolnicza
kzp
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.

Czernice Borowe

 

Pierwsza wzmianka o Czernicach pochodzi z 1398 r. i związana jest z erekcją kościoła. Fundatorem świątyni był dziedzic Czernic, Jakub Poczta h. Lubicz, podsędek później sędzia i kasztelan ciechanowski. We wzmiance z 1429 r. wymienione są Czyrznice, można też spotkać zapis Czerznice, Czirnycze, Czersnicze. Osobliwością wsi są trzy, znajdujące się w jednej linii wyniosłości gruntu, zapewne ręcznie usypane; niektórzy uważają to jako pozostałość warowni. Na jednym wzgórzu znajdował się pałac, na innym wiatrak, na trzecim kościół. Tylko on przetrwał i zajmuje do dziś to owiane legendą historyczne miejsce.

W XV wieku dziedzicami dóbr byli członkowie rodu Boleściców (Jastrzębów), a od XVI w. Czernickich. Z tych w 1567 r. wymieniony jest Jarosz Czerśnicki. Do 1815 r. majątek był w rękach Szweszewskich, po tej dacie własnością Jerzego Przybytkowskiego, później Wojciecha Turowskiego, po nim Antoniego Czapskiego i w 1838 r. Franciszka Podoskiego. W 1827 r. wykazano 31 domów z 384 mieszkańcami.

W opisie majątku z 1863 r. należącego do Tomasza i Teodory Tańskich figuruje m. in. 5 koni cugowych oszacowanych na 500 rubli, 24 konie robocze na 600 rb., 40 wołów na 1000 rb., 26 krów, 26 jałówek, 900 owiec, 270 jagniąt, 6 wozów żelaznych, inne wozy oraz młocarnia, sieczkarnia, 3 młynki, 15 płużyc, 4 brony żelazne itd. Na miejscu był wiatrak, karczma i kuźnia. Dwór stanowiła "piękna rezydencja".

W 1880 r. - jak podał Stanisław Chełchowski - majątek dziedzica Aleksandra Chrzanowskiego liczył 1654 morgi, natomiast do włościan i probostwa należało 412 morgów. Było 103 włościan uwłaszczonych w 1864 r. Ze względu na dobre gleby, gęstość zaludnienia na kilometr kw. Była wyższa jak gdzie indziej i wynosiła w 1890 r. 56 osób. Dla porównania w sąsiedniej gminie Dzierzgowo - 44 osoby; w Jednorożcu dwukrotnie mniej. Emigracja zarobkowa była niewielka, w 1900 r. z całej gminy wyszły 142 osoby, podczas gdy z Dzierzgowa 1130. W latach następnych zupełnie ustała. W 1907 r. majątek, liczący 1700 ha. oszacowano na 225 tysięcy rubli, w 1913 r. należał do Władyslawa Barzewskiego. W 1880 r. domów było 46, mieszkańców 526 w ytm 7 narodowości żydowskiej i 5 wyznania luterańskiego. We wsi znajdował się jeden 7 - morgowy staw i 3 mniejsze. Ludność w większości umie czytać i pisać" odnotował dziejopis.

 

Gmina

Pod względem administracyjnym Czernice należały do 1815 r. do gminy w Jabłonowie. W tym czasie, przez podziały i karczunek lasów powstawały jeszcze nowe osady, przez co w 1900 r. na tym samym terenie znajdowało się ponad 40 wsi i przysiółków.

W 1862 r. Czernice wchodziły w skład gminy Węgra z siedzibą w Obrębcu. Wójtem był Ślaski. W 1864 r. utworzona była gmina rządowa w Chojnowie z siedzibą w Węgrze, która w 1884 r. liczyła 6390 mieszkańców. Na urzędzie wymieniony jest Aleksander Borkowski, w 1889 r. Bronisław Kakowski, w 1911 r. Franciszek Gogolewski, a w 1920 r. Jan Płocharski. Gmina funkcjonowała do 1955 r. w którym rozpadła się na małe gromady, z jedną w Czernicach. W 1973 r. ta ostatnia przekształcona została w gminę i ten układ jest aktualny.

W 1901 r. urodziło się we wsi 13 dzieci, zawarte zostały 3 małżeństwa i 16 osób zmarło. W 1921 r. mieszkały 2 rodziny żydowskie. W 1904 r. zorganizowano spółkę włościańską, w 1926 r. utworzono mleczarnię (spółkę), tego roku powstała straż pożarna, podobnie i w Rostkowie. W 1919 r. wiec przedwyborczy zgromadził ponad tysiąc osób.

Wspomniany wyżej dwór - rezydencja został rozebrany w 1927 r. z materiałów rozbiórkowych, zwłaszcza z cegły, zbudowano w części kolonię osadników, którzy nabyli ziemię z parcelowanego majątku. Kupowali na ogół większe parcele, licząc po 15 hektarów, a niektóre nawet 40 ha. Większość z nich przybyła z Małopolski, w tym w dużej części z powiatu iłżeckiego. Wtedy powstały, liczące 11 zagród Czernice Nowe, ciągnące się w kierunku Zberoża, Węgierki i Chojnówki. Dla odróżnienia od tych powstały jeszcze Czernice Kolonie, składające się z 9 zagród. Osadnicy wnieśli różne nowości. 90% rolników poczęło uprawiać len, inni hodowali więcej owiec, już wcześniej powszechne w uprawie były buraki cukrowe. W 1934 r. sołectwo Czernice Borowe obejmowało Żebry - Kordy, Ićki oraz Marcisze. Był odrębny sołtys dla Czernic Borowych, Nowych i Kolonii. Dawną dworską świetność Czernic przypominał tylko duży las ciągnący się w stronę Węgry i 70 - hektarowy ośrodek wraz z budynkami. Poczta była już przed wojną, mieściła się u Maksyma Tylińskiego, który po powrocie z USA wybudował okazały dom. W 1938 r. był we wsi jeden telefon, na posterunku policji.


Szkoła i parafia

W 1811 r. przy kościele była szkoła elementarna, z odrębnym domem i ogrodem dla nauczyciela. Do szkółki tej chodziło tylko... dwoje dzieci, ponieważ "lud dla nędzy żadnej składki dla nauczyciela oddawać nie chce ani dzieci posyłać". Żywot jej był krótki, tylko do 1813 r. W 1819 r. profesor Wincenty Sierzputowski dał dom i przed żniwami uczyło się 18 chłopców i 2 dziewczynki. Później była szkoła także przez dwór utrzymywana, dzieci uczył pijar ks. Prawdzicki, zarazem dworski guwerner. Chodziło do niej 30 dzieci, a "zdatnych było ponad 70".

Z 1890 r. pochodzi informacja: "szkółki nie ma, jednakże prawie wszystkie dzieci, czytać po polsku dostatecznie umieją". Dopiero w 1912 r. na mocy uchwały gminnej urządzona została szkółka w Czernicach. Ważną rolę w organizowaniu szkół elementarnych spełniło powstałe w 1906 r. koło Polskiej Macierzy Szkolnej, z przewodniczącym Kamilem Klajnem i sekretarzem ks. Henrykiem Nagrodzkim. Podobne powstały też w Chojnowie i Chrostowie. W 1916 r. Polskiej Macierzy Szkolnej przewodniczył Wacław Tylp.

Przedwojenna szkoła powszechna, od 1937 r. 7 - klasowa mieściła się we własnym murowanym domu, który stał w tym samym miejscu co i obecnie, tylko był znacznie mniejszy. W obwodzie szkolnym było wtedy ponad 300 dzieci. W sprawozdaniu podano: "innych szkół w pobliżu nie ma". Kierownikiem w Czernicach był Ludwik Borkowski, a nauczycielem jego żona Antonina, ponadto Janina Sieklicka, przybyła z Pabianic Łucja Trajdosówna, Prymhan ze Stanisławowa i małżeństwo Nawrockich. Obecnie w szkole podstawowej (bez zerówki) uczy się ponad 120 uczniów, a w gimnazjum znacznie więcej.

Parafia została utworzona w 1398 r. przy wydzieleniu na jej rzecz wsi z wcześniej powstałych parafii w Grudusku i Węgrze. Odpusty w parafii naznaczone zostały na 22 czerwca, 22 sierpnia i na Łukasza, 18 października. Do niedawnych czasów czytelna była na murze data fundacji świątyni. W 1775 r. parafia składała się z 17 wsi. Kolatorem kościoła był wtedy Franciszek Podoski, w latach 1770 - 1788 kasztelan ciechanowski. W 1880 r.parafia liczyła 2320 dusz.

Obecny kościół pochodzi z I połowy XVI wieku i usytuowany jest na sztucznie usypanym wzgórzu. Powstał głównie dzięki fundacji Jakuba lub Michała Czernickiego, podsętka ciechanowskiego. Późno gotycki, posiada ołtarz główny późnorenesansowy z ok. 1630 r., sprowadzony w 1930 r. z kościoła pobernardyńskiego w Przasnyszu.

W 1915 r. ewakuujący się stąd Rosjanie podpalili kościół.

 

Powstania i wojny

Mieszkańcy Czernic czynnie uczestniczyli w najważniejszych wydarzeniach krajowych. W 1863 r. licznie poszła szlachta i włościanie na powstanie do potyczek z kozakami doszło m. in. Pod Kosmowem i Pawłowem. Jeszcze w 1866 r. ukrywali się Piotr Bagieński, Franciszek Barcikowski, antoni Gajewski, Franciszek Jakubiak i inni. W 1933 r. zmarł jeden z ostatnich w Polsce powstańców, 89 - letni Jan Śmigielski z Czernic.

Boleśnie przeżyły Czernice I wojnę światową. W 1915 r. wieś "została prawie doszczętnie zniszczona, przepiękny pałac zburzony, ludność uszła, albo kryła się po dziurach i zaroślach", pisano z okopów.

We wrześniu 1939 r. w okolicy Czernic doszło do bitwy żołnierzy 21 Pułku Piechoty "Dzieci Warszawy" z oddziałami Wehrmachtu. Na miejscowym cmentarzu mieszkańcy pielęgnują groby poległych. W listopadzie 1940 r. okupant hitlerowski wysiedlił z Czernic 37 osób, z sąsiednich wsi dużo więcej, np. z Rzęgnowa aż 370, a także z Pawłowa, Węgry, Olszewca, Grójca, ponieważ tereny były potrzebne na poligon Wehrmachtu. Aktywny był antyhitlerowski ruch oporu, podobnie jak po 1945 r. inny, będący wyrazem sprzeciwu przeciwko narzuconemu systemowi. W latach wojny i okupacji hitlerowskiej ze wsi ponieśli śmierć m. in. Kazimierz Skowroński, Franciszek Ślubowski, Wacław Śmigielski, Tadeusz Wiśniewski, Mieczysław Bugaj, Henryk Dygos, Józef Frąckiewicz, a w Katyniu Franciszek Grochowski, komendant posterunku i policjant, Karol Kobuszewski, a ponadto oficer wojska polskiego kapitan Leon Skowroński.

Czernice Borowe z liczbą 432 mieszkańców są największą wsią w gminie liczącej ogółem 4217 osób. Na drugim miejscu jest Rostkowo (Dane z roku 2010). Gmina składa się z 46 różnej wielkości miejscowości zorganizowanych w 25 sołectw. Radę tworzy 18 radnych.

W 1973 r. Urząd Gminy ulokowano w zaadaptowanym młynie Plucińskiego. Obecna siedziba, rozbudowana i dobrze się prezentująca z 1986 r. Na miejscu jest przychodnia "Medica", także lecznica weterynaryjna, poczta, Gminny Ośrodek Kultury, remiza strażacka, piekarnia, dwa sklepy, pijalnia piwa. Miejscowy bank oraz dzierzgowski połączyły się ze swym spółdzielczym odpowiednikiem w / Grudusku, tworząc jego filie. Jest też stacja paliw, skład buraczany cukrowni "Krasiniec", a autobusy PKS zapewniają połączenie, z dawna nawet z Warszawą. Kolejka wąskotorowa jak dawniej, codziennie przemierza szlak żelazny z Mławy przez Czernice do Przasnysza i Krasnego (obecnie szlak torowy jest nieczynny, w przyszłości, w ramach porozumienia samorządów może stanowić atrakcję turystyczną regionu).

W gminie ubywa mieszkańców. W 2000r. urodziło się 30 dzieci, zawarto 32 małżeństwa, ale do wieczności odeszły aż 54 osoby. Mniej jest też gospodarstw, a więcej emerytów. Optymistyczne, że wśród rolników są już gospodarujący co najmniej na wysokim poziomie "unijnym"


Obecnie

Liczba mieszkańców na dzień 31.12.2011r. - 3951,

Liczba urodzeń - 38,

Liczba małżeństw - 27,

Liczba zgonów - 38.


Liczba mieszkańców na dzień 31.12.2012r. - 3946,

Liczba urodzeń - 54,

Liczba małżeństw - 33, (32 konkordatowe)

Liczba zgonów - 53.

 

 

Staż pożarna w Czernicach Borowych (opracowanie Pan Zieleniecki Grzegorz)

Staż pożarna w Czernicach Borowych została zorganizowana przy udziale znanego przasnyskiego aptekarza Kamińskiego. Którego płyta pamiątkowa jest w czernickim kościele.

Lista członków straży pożarnej w Czernickich Borowych oraz osób popierających. Tabela z zachowaniem oryginalnej kolejności nazwisk. Spis nie zawiera Wszystkich nazwisk czego przykładem jest nie umieszczenie w wspomnianym dokumencie Brzeźniaka Henryka mimo że był najdłużej działającym strażakiem i wieloletnim Druhem Komendantem OSP Czernice Borowe. Daty lub nazwiska oznaczone znakiem zapytania oznaczają że brak całkowitej pewności co do poniższych danych. Składki umieszczone w powyższym wykazie również można potraktować jedynie orientacyjnie bowiem jak wynika z protokołów często zalegano z składkami. Niekiedy zaległości sięgały lat kilku i spłacane były jednorazowo.

 

Udostępnił: Monika Łukasiak


Kontakt
Przetargi
Fotogaleria
Archiwum aktualności
Archiwalna strona www
Poczta przez www
Do pobrania
Dzienniki Ustaw
Monitory Polskie
Dzienniki Urzędowe Województwa Mazowieckiego
Biuletyn Informacji Publicznej
facebook
Inwestycje
Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa
PROW 2014-2020
RPO WM 2014-2020
Lokalny Program Rewitalizacji
EFS
Odnowa i Rozwój Wsi w ramach PROW
Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej
PROW
RPO WM 2007 – 2013
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
PPWOW
Urząd Gminy Czernice Borowe, ul. Dolna 2, 06-415  Czernice Borowe, pow. przasnyski, woj. mazowieckie
tel.: 23 674 62 15 , fax: 23 677 00 13, email: sekretariat@czerniceborowe.pl, http://www.czerniceborowe.pl
NIP: 566-16-19-271 , Regon: 000539058
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x