Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
WYSZUKIWARKA


Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Gminna Biblioteka Publiczna w Czernicach Borowych
Gminne Centrum Informacji w Czernicach Borowych
Lokalnej Grupy Działania „Północne Mazowsze”
wtorek, 22 sierpnia 2017
234 dzień roku
pn wt śr czw pt so nd
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      
imieniny
Cezarego, Marii, Zygfryda
Powiat Przasnyski – Stolica Kultury Mazowsza 2014
Radni Rady Gminy Czernice Borowe
Statystyczne Vademecum Samorządowca
Stop wypalaniu traw
Muzeum Ziemi Makowskiej i Garnizonu Różan
KRUS
Zielona linia
Mazowiecka Izba Rolnicza
kzp
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.

Okupacja hitlerowska

 

Gmina Czernice Borowe podczas okupacji hitlerowskiej

Zanim wybuchła wojna, niektórzy mieszkańcy naszej Gminy przygotowywali się na ewentualną obronę wobec wroga. I tak:
Stanisław Sieklicki z Czernic Borowych relacjonuje:

"W maju 1939 roku zostałem powołany do Modlina, gdzie odbyłem tygodniowy kurs dla komendantów placówek Obrony Przeciwlotniczej. W sierpniu otrzymałem sprzęt: mapę terenu, aparat telefoniczny, słupołazy i kabel. Z gminy otrzymałem wykaz ludzi obejmujący 25 mężczyzn z kategorią pospolitego ruszenia bez broni. W ciągu lipca i sierpnia w każdą niedzielę prowadziłem z nimi szkolenie w kierunku Obrony Przeciwlotniczej. Na trzy dni przed wybuchem wojny otrzymałem rozkaz postawienia budki za wsią na polu i podłączenia aparatu  telefonicznego do linii. Dwa dolne kable to była linia wojskowa. Pierwszy meldunek o ukazaniu się 36 samolotów niemieckich złożyłem w piątek 1 września 1939 roku około godz. 9. W ciągu następnych dwóch dni jeszcze składałem meldunki. W niedzielę, 3 września w godzinach rannych dostałem rozkaz zlikwidowania placówki. Aparat zdałem dowódcy kompanii 21 pułku piechoty " Dzieci Warszawy", który był w tym czasie w Koziczynie. Byłem świadkiem ataku przeprowadzonego przez ten pułk na Chrostowo Welkie i Chrostowo Brońki. To był świetny manewr i zaskoczenie Niemców od strony Wyderki. Zginęło ich przeszło 200 przy 17  zabitych polskich żołnierzach."

       Zwielokrotniony huk pocisków armatnich i głośny warkot samolotów obudził mieszkańców Gminy Czernice Borowe  wczesnym świtem 1 września 1939 roku. Natychmiast zorientowali się, że to odgłosy wojny. W pośpiechu zaczęli pakować wielkie toboły i szykować wozy konne do ucieczki. Byli pewni, że Niemiec połamie na nas sobie zęby, ale bali się, że hitlerowcy mogą tu wtargnąć, bo niedaleko jest granica, a szosa strategiczna. Większość miejscowych rodzin dotarła z taborami aż nad Narew, gdzie dostali się w ręce niemieckie. Stamtąd był powrót do domu, który opuścili przed dwoma tygodniami.
W tym czasie, gdy mieszkańcy Gminy tułali się uciekając przed Niemcami, polscy żołnierze starali się powstrzymać wroga.
21 Pułk Piechoty walczył na naszym terenie o wolność  Ziemi Czernickiej. Po zaciętych bojach i zostawieniu poległych towarzyszy na cmentarzu czernickim, zmuszony był się wycofać w kierunku na Warszawę.
Rozpoczęła się okupacja, przemoc, zastraszanie, niszczenie wszystkiego, co polskie.....Na pierwszym miejscu postawiono likwidację Żydów. Zamknięto szkoły polskie. Obowiązywał zakaz zawierania małżeństw, wprowadzono godzinę policyjną, przepustki na przejazdach do innej miejscowości. Od 1940 roku wprowadzono obowiązkowe kontyngenty zboża, mięsa, mleka, jaj. Za niedopełnienie tego kontyngentu groził obóz pracy. Powszechnym widokiem stały się kartki na odzież, buty i żywność. Żydzi byli oznakowani na wierzchniej odzieży gwiazdą Dawida i nie wolno im było chodzić chodnikiem, tylko ulicą. Wprowadzono odpowiedzialność zbiorową: za jednego zabitego Niemca, ginęło 20 Polaków. Wprowadzono obowiązek pracy. Kto nie pracował, wywożony był na przymusowe roboty do Niemiec.  Okupant palił książki z bibliotek i od ludzi prywatnych. Zabroniono uboju zwierząt gospodarskich i spożywanie ich mięsa.

Wiosną 1941 roku wśród mieszkańców Gminy Czernice Borowe rozeszła się wieść o wysiedlaniu północnych rejonów powiatu przasnyskiego i mławskiego. Okupant przystąpił do planowanej budowy poligonu wojskowego, mającego pomieścić 10 tysięcy żołnierzy Wermahtu. Aby oczyścić teren, Niemcy rozpoczęli  wywózkę mieszkańców. Poligon, tzw. "Nowy Berlin" ciągnął się od gminy Szydłowo w powiecie mławskim, przez północne rubieże gminy Grudusk, całą gminę Dzierzgowo i Duczymin, częściowo przez gminy Węgra i Krzynowłoga Mała oraz przez większą część gminy Krzynowłoga Wielka. Ludność z tych miejscowości wysiedlano na wiosnę 1941 r. bez uprzedzenia, najczęściej w nocy, nie pozwalając jej zabrać nawet najpotrzebniejszych rzeczy. Z samych Czernic Borowych Niemcy wysiedlili 37 osób.

Mieszkańcy Czernic  nie znosili biernie prześladowań okupanta. Zawiązywali i tworzyli tajne organizacje, mające na celu sprzeciwiać się reżimowi i walczyć o odzyskanie tożsamości i niepodległości.

Jedną z nich była organizacja dywersyjna "Komitet Siedmiu" (w skrócie K7). Należeli do niej między innymi: rolnik Piotr Modzelwski (ówczesny wójt Gminy), który otrzymał pseudonim "Kruk". Był on na przeszkoleniu latem 1939 r. w Modlinie. Pozostali członkowie to  Julian Granoszewski- również rolnik,  i miejscowa nauczycielka Antonina Borkowska, których przeszkolono w Płocku. Przeszkolenia dotyczyły dywersji i minowania. Posiadali magazyn, który został zakopany za stodołą Piotra Modzelewskiego. W magazynie znajdowały się: broń krótka, dwa pistolety, bomby zegarowe francuskie, trotyl, spłonki, lont Bigforta,  kolce dywersyjne, klucze do rozkręcania szyn oraz instrukcje. Mieli wysadzić most w Obrębcu, ale stał tam posterunek niemiecki i było to niemożliwe.

W roku 1941 przed Czernicami zostały rozrzucone kolce dywersyjne, które spowodowały unieruchomienie kilku samochodów niemieckich. Żandarmeria prowadziła dochodzenie, ale sprawa przycichła. Należy przypuszczać, że odpowiednio zadziałał Piotr Modzelewski, który podczas okupacji był wójtem w gminie Czernice Borowe.

W kwietniu 1940 roku, wachmistrz podchorąży Kazimierz Steckiewicz ps."Murzyn" i ppor. Ryszard Borowy ps. "Żelazny" w miejscowości Kuskowo gm. Chojnowo powołali  organizację o charakterze narodowym -  Polską Organizację Narodowo Syndykalistyczną (PONS). Organizacja ta była kierowana centralnie z ośrodka warszawskiego, miała charakter polityczny i powstawała w wioskach szlacheckich o poglądach prawicowo-narodowych.  
Ryszard Borowy "Żelazny" zaprzysiągł do tej organizacji Czesława Dzielińskiego ps. "Boks". Wkrótce ten otrzymał z okręgu nominację na komendanta ośrodka PONS  - Czernice Borowe. Komendantem PONS na powiat przasnyski został ppor. Ryszard Borowy, spoczywający obecnie na cmentarzu czernickim. Największe skupisko członków PONS było w gminie Chojnowo. Do ośrodka Czernice Borowe należały gminy Duczymin, Dzierzgowo, Krzynowłoga Mała, Krzynowłoga Wielka, Chorzele i część członków z Przasnysza. Razem do PONS należało około 200 osób. Organizacja ta miała również rozbudowane zaplecze administracyjne. Między innymi na starostę powiatowego wyznaczono kpt. rezerwy Pawłowskiego, właściciela majątku ziemskiego w Choszczewce gm. Chojnowo, którego Niemcy wysiedlili do Miłoszewca.

Organizacja ta została rozwiązana w grudniu 1941 roku, a jej członkowie zostali włączeni do Związku Walki Zbrojnej.
W Czernicach Borowych zarząd ZWZ tworzyli:

  1. Komendant - Zygmunt Burski, rolnik z Dzielina
  2. Wywiad - Zygmunt Kołakowski  "Wąsik", rolnik z Kosmowa
  3. Wojsko - Stanisław Sieklicki "Sęp", sierżant  POW, właściciel sklepu.

Członkowie tej organizacji składali następującą przysięgę:

"W obliczu Boga Wszechmogącego i Najświętszej Marii Panny, Królowej Korony Polskiej, kładę swe ręce na tez Krzyż Święty, znak Męki i Zbawienia i przysięgam, że będę wiernie i nieugięcie stał na straży honoru Polski, a o wyzwolenie Jej z niewoli walczyć będę ze wszystkich sił moich, aż do ofiary życia. Wszystkim rozkazom władz związku będę posłuszny, a tajemnicy dochowam, cokolwiek by mnie spotkać miało."

Po złożeniu tej przysięgi przyjmujący kandydata do organizacji wypowiadał następujące słowa:

"Przyjmuję cię w szeregi wolności. Twym obowiązkiem walczyć z bronią w ręku o odrodzenie Ojczyzny. Zwycięstwo będzie twoja nagrodą. Zdrada karana będzie śmiercią".

       Związek Walki Zbrojnej prowadził walkę z okupantem o charakterze cywilnym. Walka polegała na udzielaniu pomocy dla ofiar represji niemieckich, umacnianiu postaw patriotycznych, opieka nad grobami żołnierzy polskich z 1939 roku, pamiętanie o polskich świętach państwowych, prowadzenie sabotażu gospodarczego przy każdej okazji.

Oczywiście Czernice Borowe miały również swoją placówkę Armii Krajowej.  Samorząd tworzyli:      

  1. Komendant - Ludwik Leśniewski "Kuc" (rolnik z Jabłonowa)
  2. Wywiad - Zygmunt Kołakowski "Wąsik" z Zembrzusa
  3. Wojsko - Zbigniew Chrostowski "Orzeł" z Chrostowa
  1. pluton - Antoni Błażejewski "Agawa" z Czernic Borowych
  2. pluton- Stanisław Jabłonowski "Jastrząb" z Zalesia
  3. pluton - Kazimierz Sadowski "Kilop" z Czernic Borowych

Komendant dywersji - Józef Frąckiewicz "Dąb" z Czernic Borowych

Mieszkańcy naszej Gminy byli zrzeszeni także w Narodowych Siłach Zbrojnych i Batalionach  Chłopskich,  ale nie sposób pominąć działalności okupacyjnej Patronki Szkoły Podstawowej, pani Janiny Sieklickiej, żołnierza Armii Krajowej. Od 1943 roku była kierownikiem Tajnej Organizacji Nauczycielskiej na powiat przasnyski. Chociaż obawiała się okupacyjnych represji, uczyła wiejskie czernickie dzieci w zakresie szkoły podstawowej. Mimo masy obowiązków związanych z wychowywaniem swoich siedmiorga dzieci, werbowała nauczycieli, organizowała dostawy książek i zeszytów z Generalnej Guberni. Pomimo aresztowania i pobytu w obozie działdowskim, po powrocie Pani Janina nadal uczyła w czernickiej szkole. Swoją wielką siłą charakteru potrafiła stawiać opór wszystkim spustoszeniom w ludziach, które powodowały szalejące w czasie wojny: śmierć, cierpienie i udręka.

Mieszkańcy Gminy Czernice Borowe nie byli bierni podczas okupacji hitlerowskiej.  Wielu najwartościowszych ludzi konspiracji i zwykłych ludzi sprzeciwiających się najeźcy nie doczekało niepodległej Ojczyzny, odeszli na wieczną wartę.
Byli to m. in.: Kazimierz Skowroński, Franciszek Ślubowski, Wacław Śmigielski, Tadeusz Wiśniewski, Mieczysław Bugaj, Henryk Dygos, Józef Frąckiewicz, Franciszek Grochowski, Karol Kobuszewski.

Opracowała: Bożenna Rokicka

Źródła:

  1. Aleksander Drwęcki: "Pierwsze organizacje konspiracyjne w powiecie przasnyskim".
  2. Alfred Borkowski: "Moje wspomnienia szkolne".
  3. Edward Lewandowski: "Alfred Borkowskiszkic biograficzny".

 

Gmina Chojnowo pod okupacją niemiecką 1939-1945
Kalendarium.
 
26.10 1939r
Polska gmina Chojnowo wraz z społecznościami wiejskimi Chojnowo i Czernice Borowe i innymi zostaje 
włączona do terytorium Trzeciej Rzeszy
01.04.1940 r 
Wchodzi zarządzenie dotyczące wprowadzenia władzy niemieckiej na przyłączonych terytoriach 
01.04.1940r
Tworzy się okręg urzędowy ( gminę) dla wspólnoty wiejskiej Chojnowo i Czernice Borowe
 
01.07.1943
Wyznacza się granice poligonu ( władzy wojskowej)  Mielau,na częściach gmin lub gminach:
Chorzele, Chojnowo, Duczymin, Dzierzgowo, Janowo, Krzynowłoga Mała  i Krzynowłoga Wielka, 
Szydłowo i Grudusk
01.01 1945 r
Odnotowuje się gminę Chojnowo z wspólnotami wiejskimi Chojnowo, Czernice Borowe. 
Z tym że komisarz gminy zamieszkuje ( urzęduje) w miejscowości Czernice Borowe.
Gmina pod zarządem niemieckim od 1940r do 1945 r 
 
Na podstawie. 
Territoriale Veränderungen in Deutschland und deutsch verwalteten Gebieten 1874 - 1945:
Rolf Jehke, Herdecke.
Zuletzt geändert am 17. 10. 2004 
 
Opracował: Grzegorz Zieleniecki.

 
Udostępnił: Monika Łukasiak


Kontakt
Przetargi
Fotogaleria
Archiwum aktualności
Archiwalna strona www
Poczta przez www
Do pobrania
Dzienniki Ustaw
Monitory Polskie
Dzienniki Urzędowe Województwa Mazowieckiego
Biuletyn Informacji Publicznej
facebook
Inwestycje
Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa
PROW 2014-2020
RPO WM 2014-2020
Lokalny Program Rewitalizacji
EFS
Odnowa i Rozwój Wsi w ramach PROW
Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej
PROW
RPO WM 2007 – 2013
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
PPWOW
Urząd Gminy Czernice Borowe, ul. Dolna 2, 06-415  Czernice Borowe, pow. przasnyski, woj. mazowieckie
tel.: 23 674 62 15 , fax: 23 677 00 13, email: sekretariat@czerniceborowe.pl, http://www.czerniceborowe.pl
NIP: 566-16-19-271 , Regon: 000539058
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x